Liria e shtypit nën kërcënim

TRAJNIM MBI TË MENDUARIT KRITIK PËR INFORMACIONIN

#pressfreedomunderthreat2019

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Përse?

Përhapja e "Fake News" dhe keqinformimi po shndërrohet në kërcënim për lirinë e shtypit dhe vetë demokracinë në epokën e Internetit.

Kjo i çon qytetarët që të kenë më pak besim te organizatat, politikanët dhe media – ndërkohë që besimi është thelbësor për demokracinë përfaqësuese. Gjithashtu,  përmes përdorimit të "fake news" krijohen keqkuptime të gabuara të informacionit për jetën në komunitet dhe në shoqëri.

Në vende si Shqipëria, ku media ende vuan nga mungesa e lirisë editoriale dhe censurimin e fortë, pasojat janë edhe më të mëdha.

 

Çfarë?

Projekti "Liria e shtypit nën kërcënim" i Institutit për Demokraci, Media dhe Kulturë (IDMC) me mbështetjen e Fondit të Kanadasë për Iniciativat Lokale (CFLI) synon të inkurajojë të rinjtë të mendojnë në mënyrë kritike për informacionin që ata konsumojnë dhe krijojnë.

Duke pasur parasysh se teknikat e shkrim-leximit mediatik nuk zbatohen në kurikulat e shkollës shqiptare, ky projekt synon të përmirësojë kompetencat e nxënësve të shkollave të mesme për të dalluar "fake news" ose faktet nga opinionet, si dhe të kuptojë se si media, ndonjëherë, mund të përdoret për të bindur njerëzit.

Demokracia varet nga aftësia e njerëzve për të marrë vendime të informuara ndërsa hedhin votën e tyre, mbi tregun dhe mbi të gjitha aspektet e jetës së tyre personale dhe profesionale.

 

Si?

Rreth 160 të rinj nga shkolla të mesme të ndryshme dhe studentë të gazetarisë do të eksplorojnë sfidat e raportimit të mirë dhe të diskutojnë mbi vështirësitë e të bërit të gazetarisë të mirë, e cila kërcënohet nga keqinformimi.

 

  • Trajnime / Seminare në Tiranë, Elbasan, Berat, Korçë, Vlorë, Shkodër, Kukës
  • Sigurimi i mjeteve mbi shkrim-leximin mediatik për mësuesit, nxënësit e shkollave të mesme dhe gazetarët e rinj
  • Manual mbi "Fake News" dhe si të dalloni informacionin e rremë në internet dhe në rrjetet sociale do të ofrohet për mësuesit dhe studentët.
  • Rivendosja e besimit publik në gazetari, kontrolli i fakteve dhe raportimi profesional.
  • KALENDARI I WORKSHOP-EVE 2019

  • PREZANTOHET STUDIMI "Liria e shprehjes nën kërcënim"

     

    Prezantohen rezultatet e studimit "Liria e shprehjes nën kërcënim".

     

    19 shkurt 2020, Tiranë – Instituti për Demokraci Media dhe Kulturë (IDMC) prezantoi sot rezultatet e projektit "Liria e shprehjes nën kërcënim", një studim dhe një manual për mësuesit, nxënësit dhe studentët rreth mënyrave se si mund të dallohen lajmet e rreme.

    Prezantimi u bë në Librarinë "Tirana Times", në prezencën e Ambasadores së Kanadasë Alexandra Bugailiskis, Drejtuesit të Këshillit Shqiptar të Medies (KSHM) Koloreto Cukali, kryetarit të Unionit të Gazetarëve (UG) Aleksandër Çipa, ekspertes së kurrikulës shkollore Fatmiroshe Xhemalaj, studentëve dhe nxënësve që u përfshinë në projekt.

    Drejtoresha e IDMC, Jonila Godole tregoi se projekti u shtri për disa muaj me radhë me rezultatet e një monitorimi në mediet online nga janari në tetor dhe me disa trajnime në shkolla dhe universitete.

    Ambasadorja Bugailiskis përshëndeti punën e kryer nga IDMC dhe theksoi se media e lirë dhe profesionale është një e mirë publike, e cila kontribuon në vlerat e demokracisë. "Këto vlera" – tha ajo, – "Kanadaja mbetet e angazhuar t'i mbështesë".

    "Zhvilluam trajnime me nxënës dhe studentë në Tiranë, Elbasan, Korçë, Kukës, Shkodër, Vlorë dhe Berat ku morën pjesë 227 të rinj. Trajnimet nxorën në pah nevojën për t'u trajtuar më gjerësisht çështja e dezinformimit. Për këtë ne si IDMC përpiluam një manual për shkollat, në mënyrë që nxënësit të aftësohen më tepër për ta njohur gjuhën e medies, për t'u aftësuar në dallimin mes faktit dhe opinionit" – u shpreh Godole.

    "Viti 2019 mund të konsiderohet vit i vështirë për medien në Shqipëri" – u shpreh Erblin Vukaj, hulumtues pranë IDMC-së, i cili prezantoi studimin. "Vështirësitë u shprehën me raportet e ndryshme të organizatave ndërkombëtare, nga Reporterët pa Kufij (RSF), Qendra Evropiane për Liri të Shtypit (ECPMF) apo Platforma e Këshillit të Evropës që promovon mbrojtjen e gazetarëve. Nga monitorimi ynë pikasëm 132 lajme të rreme, ku 57 për qind ishin ribotime. Kjo tregon se lajmet e rreme përhapen më shumë nga mungesa e aftësisë së medies për t'i verifikuar burimet" – shtoi më tej Vukaj.

    Në studimin e IDMC-së vihet në pah problematika e së ashtuquajturës gazetari qytetare, ku qytetarët raportojnë në mediet sociale dhe raportimi i tyre kthehet në burim për mediet tradicionale. Mbi 30 për qind e rasteve burim i lajmeve të rreme ishin pikërisht postimet në rrjet.

    Hulumtimi analizon edhe ndryshimet e ligjeve të medies, ndërsa rreshton rreth 30 raste problematike të dezinformimit, ku kryesojnë ato rreth ngjarjeve të tërmeteve.

    Kryetari i UG, Çipa theksoi se problematika kryesore e medieve në Shqipëri është pikërisht mangësia në verifikimin e fakteve, sidomos e komenteve që bëhen nëpër rrjete sociale.

    "Në një kohë kur parlamenti, politika, institucionet në tërësi prodhojnë lajme të rreme, gazetarët duhet të jenë ata që t'i japin audiencës një raportim të fakteve dhe jo opinioneve. Prandaj studime dhe manuale të tilla janë tejet të nevojshme në mënyrë që të arrihet vetërregullimi i medieve" – tha Çipa.

    Ndërkohë Drejtuesi i KSHM-së, Cukali u ndal te ndryshimet ligjore dhe theksoi se ato e vënë nën presion medien pasi autoritetet marrin më tepër kompetenca, por që "nuk është detyrë e qeverisë të thotë ky lajm është i rremë dhe ky jo". Cukali tregoi se mediet po organizohen dhe shumë shpejt do të bëjnë publike një platformë nga e cila do të sigurohet ndërmjetësim direkt mes audiencës dhe medieve për çdo rast dezinformues.

    Ekspertja e kurrikulës, Fatmiroshe Xhemalaj, tregoi se manuali për mësuesit dhe nxënësit është tejet i vlefshëm, pasi parashikon edhe ushtrime. Ajo sugjeroi që ky projekt të vazhdohet.

    IDMC rekomandon ngritjen dhe mbështetjen e platformave që verifikojnë lajmet, zhvillimin e trajnimeve të ndryshme me të rinjtë dhe futjen e diskutimit për mediet edhe në shkolla.

    Studimi dhe manuali janë pjesë e projektit "Liria e medies në kërcënim", mbështetur nga Fondi Kanadez për Iniciativat Vendore (Canadian Fund for Local Initiatives, CFLI).

Logo e Institutit për Demokraci, Media dhe Kulturë, IDMC

© 2015‒2022 Instituti për Demokraci, Media dhe Kulturë

IDMC në Facebook IDMC në Twitter IDMC në Twitter IDMC në YouTube